Gönderen Konu: Türkçe'de en temel yazım kuralları  (Okunma sayısı 47410 defa)

0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı Ömer

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 13067
    • Profili Görüntüle
    • Paradox Interactive Türkiye Forumları
Türkçe'de en temel yazım kuralları
« : 10 Şubat 2010, 08:45:28 »
Türkçe'de En Temel Yazım Kuralları

“-ewt. bunu bende biliomm. sen daa bilmionmuuu???
- biliom tabee………
- tmm o zmn. grsrz. byyy.”


Sizce bu diyalog hangi dille yazılmış olabilir? Türkçeye biraz benziyor, öyle değil mi? Evet, biraz zorlayınca, birkaç kez baştan okuyunca… Evet, evet, çözdük sonunda. Bu, Türkçe…

Türkçe, son zamanlarda o kadar yıpratıldı ki, bırakın Türkçe öğrenmeye çalışan bir yabancıyı, ana dili Türkçe olan birisi bile İnternet ortamındaki Türkçeyi anlayamaz hâle geldi. Sözüm ona “forum” sitelerindeki konulardaki, “blog”lardaki yazıların altlarındaki, haberlerdeki yorumlar o kadar basit, o kadar âdî bir dille yazılmaya başlandı ki, “İnternetteki Yazım Kuralları v 1.4”ü bilmeyen birisi için bu yazılıp çizilenlerden bir şey anlayabilmek imkânsız oldu. Öyle ki, ilkokul birinci sınıfta öğretilen yazım kuralları bile hiçe sayılmaya başlandı. Bu yüzden, “en genel” yazım kurallarını tekrar hatırlatma ihtiyacı hissettim ve bu yazıyı hazırlamaya karar verdim. İşte, Türkçeyi tam olarak olmasa bile, nispeten “iyi” bir şekilde kullanabilmek için bazı ipuçları:

1. Cümleye daima büyük harfle başlayın. Her ne kadar bazı İnternet sitelerinde “küçük harf zorunluluğu” olsa da, bunu doğru bulmuyorum. Sonuç olarak büyük harfler boş yere üretilmemiş, öyle değil mi?
2. Kelimelerdeki harfleri hiçbir zaman “yutmayın” ve Türkçe alfabede olmayan w, x, q… gibi sesleri Türkçe kelimelere karıştırmayın. Yani, “evet” yerine “ewt”, “tamam” yerine “tmm” ya da “ok”, “geliyorum” yerine “geliom”, “yapacağım” yerine “yapcam” gibi gülünç ifâdeler kullanmayın.
3. İngilizce teknik terimlerin Türkçe karşılıklarını kullanmaya özen gösterin: “Server” yerine “sunucu”, “flash disk” yerine “taşınabilir bellek”, “cpu” yerine “işlemci”, “printer” yerine “yazıcı” vb. gibi…
4. Noktadan, virgülden, ünlemden, soru işaretinden vs. sonra mutlaka bir boşluk getirin. “Elma,armut;kavun,karpuz.” yerine “Elma, armut; kavun, karpuz.” gibi…
5. Kesme işaretini kullanmaya özen gösterin. Özel isimlere gelen çekim ekleri daima kesme işareti ile ayrılır: “Ankara’ya”, İstanbul’dan”, “Meltem’e” vs. gibi. Yalnız, hatırlatmakta fayda var: Dil isimlerine gelen ekler hiçbir zaman ayrılmaz. Örneğin; “Türkçe’yi” değil “Türkçeyi” yazımı doğrudur.
6. Ayrı ve bitişik yazılması gereken de/da eklerinin farkına varın. “Dahi” anlamındaki “de” eki her zaman ayrı yazılır: “Ali de toplantıya katılacak (Ali dahi toplantıya katılacak).” gibi. “Ayşe’de toplantıya katılacak.” derseniz, “Toplantıya katılacak kişilerden birisi Ayşe’nin içinde toplantıya katılacak.” demiş olursunuz.
7. Soru eki olan “mi” her zaman ayrı yazılır: “Dün yağmur mu yağdı?”
8. “Şey”li şeyler her zaman ayrı yazılır: “Bildiğim bir şey var ki, o da yaşamak.”
9. “Her” de yine her zaman ayrı yazılır: “Her şeye sahip olmak istiyordu.”
10. “Ki” eki, eğer bir sahiplik bildiriyorsa bitişik yazılır: “Benimki (benim arabam) daha hızlı.” Bağlaç olan “ki” ise daima ayrı yazılır: “O kadar yorgunum ki, hemen uyumak istiyorum.” Peki bu “ki”yi nasıl anlayacağız? Çok basit: “ki”yi ve sonrasını silin. Geride kalan kısım anlamlı bir cümle oluşturuyorsa bu iş tamamdır. Oradaki “ki” ayrı yazılmalıdır.
11. Yazımı en çok karıştırılan kelimeler ve bunların doğru yazımları ise şöyledir:
herkez > herkes
yalnış > yanlış
orjinal > orijinal
fiat > fiyat
miğde > mide
pekçok > pek çok


12. Hâl Ekleri:
a) -i (yükleme) hâli: İsmi niteler, etkiyi gösterir. Yüklem ne ile ilgiliyse ona gönderme yapar. Örneğin; “Bilgisayarı ne zaman getireceksin?” (‘neyi getireceksin?’ gibi ‘kimi’ ve ‘neyi’ sorularına cevap verir.)
b) -e (yönelme) hâli: Genellikle bir yerden bir yere hareketi gösterir. Örneğin: “Arabayla İstanbul’a gittiler.” (‘nereye gittiler?’ gibi ‘nereye’, ‘kime’ vb. sorulara cevap verir.)
c) -de (bulunma) hâli: Konum bildirir. Örneğin: “Telefonumu evde unutmuşum.” (‘nerede unutmuşum?’ gibi ‘nerede’, ‘kimde’ vb. sorulara cevap verir.)
ç) -den (çıkma) hâli: Bir ayrılma durumunu bildirir. Örneğin: “Ankara’dan İstanbul’a doğru yola çıktılar.” (‘nereden yola çıktılar?’ gibi ‘nereden’, ‘kimden’ vb. sorulara cevap verir.
d) Yalın hâl: İsmin hiçbir hâl eki almış hâlidir. Örneğin; telefon, İzmir, otobüs…

Eğer bir kelimenin nasıl yazılacağını bilmiyorsanız, Türk Dil Kurumunun sitesi üzerinde yer alan “Güncel Türkçe Sözlük” sayesinde doğru yazım şeklini öğrenebilirsiniz.

Bunlar, en temel yazım kurallarıdır. Bu kuralların daha fazlasına yine Türk Dil Kurumunun sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.



Kaynak: PCLabs
« Son Düzenleme: 05 Ağustos 2013, 17:45:02 Gönderen: Ömer »
Eu4 için Antik dönemde geçen mod yapımında bana yardım etmek isteyen mesaj atsın.

Steam'den beni ekleyip yanıt alamamış ya da eklemek isteyen üyeler bana PM atarak Steam ismini yazarsa sevinirim.

[Mod] Eşit Alan Projeksiyonu - [Mod] Eski Dünya Müziği - Tarihi ve Coğrafi Harita Siteleri

ottoman

  • Ziyaretçi
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #1 : 10 Şubat 2010, 09:33:12 »
Yararlı bir konu.

Çevrimdışı Snow

  • Sipahi
  • *
  • İleti: 831
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #2 : 10 Şubat 2010, 16:24:58 »
Ne kadar dikkat etsek de dil bilgisi hususunda hatalarımız oluyor.
Bu konu rehberlik edecektir.

Çevrimdışı Kül Tigin

  • Sipahi
  • *
  • İleti: 980
  • Pyrrhic Victory
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #3 : 10 Şubat 2010, 16:27:25 »
“yapacağım” yerine “yapcam” gibi gülünç ifâdeler kullanmayın.
bu gereksiz bence internet dilinde buna gerek yok.

Çevrimdışı Deniz

  • Sekban
  • *
  • İleti: 1898
    • Profili Görüntüle
    • DotA Türk
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #4 : 10 Şubat 2010, 16:30:18 »
bu gereksiz bence internet dilinde buna gerek yok.

İnternet dili diye bir dil yok.

Çevrimdışı Anatole France

  • Nizam-ı Cedid
  • *
  • İleti: 2813
  • Macht geht vor Recht
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #5 : 10 Şubat 2010, 16:34:01 »
Belli gramer kurallarında hatalar kabul edileblir.
Mesela Türkçe'yi gibi. Ancak, geliom, veriom, gidiom. Sen napıon? gibi şeyler kabul edilemez.
Bir de -de kullanımı tabii. Anlam inanılmaz karmaşıklaşıyor.
Denn nur Eisen kann uns retten...

Çevrimdışı Kül Tigin

  • Sipahi
  • *
  • İleti: 980
  • Pyrrhic Victory
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #6 : 10 Şubat 2010, 16:38:57 »
İnternet dili diye bir dil yok.
Türkçe okunduğu gibi yazılan bir dil değilse bizim suçumuz mu?

Çevrimdışı Ömer

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 13067
    • Profili Görüntüle
    • Paradox Interactive Türkiye Forumları
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #7 : 10 Şubat 2010, 16:40:54 »
Yazıldığı gibi okunuyor ama söyleniş zamanla değişime uğruyor.
Eu4 için Antik dönemde geçen mod yapımında bana yardım etmek isteyen mesaj atsın.

Steam'den beni ekleyip yanıt alamamış ya da eklemek isteyen üyeler bana PM atarak Steam ismini yazarsa sevinirim.

[Mod] Eşit Alan Projeksiyonu - [Mod] Eski Dünya Müziği - Tarihi ve Coğrafi Harita Siteleri

Çevrimdışı Deniz

  • Sekban
  • *
  • İleti: 1898
    • Profili Görüntüle
    • DotA Türk
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #8 : 10 Şubat 2010, 16:42:03 »
Türkçe okunduğu gibi yazılan bir dil değilse bizim suçumuz mu?

Türkçe yazıldığı gibi okunan bir dildir. Sen "otoban" yazınca "otoban" okursun.
İngilizce vb. diller yazıldığı gibi okunmaz. Onlarda "highway" yazınca "hayvey" okunur.

Eski Türk filmlerine bakarsan "geleceğim", "edeceğim" gibi telaffuz edildiğini görürsün. Zamanla dilin yozlaşmasıyla ortaya çıkmıştır "gelicem", "edicem" kelimeleri.
« Son Düzenleme: 10 Şubat 2010, 16:42:58 Gönderen: Deniz »

Çevrimdışı Anatole France

  • Nizam-ı Cedid
  • *
  • İleti: 2813
  • Macht geht vor Recht
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #9 : 10 Şubat 2010, 16:49:19 »
Türkçe tabii ki yazıldığı gibi okunur. Her sesi bir harf karşılar. Ama İngilizcede mesela bu olmaz.

ş: sh gibi.
Denn nur Eisen kann uns retten...

Çevrimdışı Snow

  • Sipahi
  • *
  • İleti: 831
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #10 : 10 Şubat 2010, 16:50:55 »
Dilin zaman içinde evrime uğraması olayı.
Eski Türkçe metinlerde geçen fiillere bir göz atın.

Çevrimdışı Kül Tigin

  • Sipahi
  • *
  • İleti: 980
  • Pyrrhic Victory
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #11 : 10 Şubat 2010, 16:51:19 »
Türkçe yazıldığı gibi okunan bir dildir. Sen "otoban" yazınca "otoban" okursun.
İngilizce vb. diller yazıldığı gibi okunmaz. Onlarda "highway" yazınca "hayvey" okunur.

Eski Türk filmlerine bakarsan "geleceğim", "edeceğim" gibi telaffuz edildiğini görürsün. Zamanla dilin yozlaşmasıyla ortaya çıkmıştır "gelicem", "edicem" kelimeleri.
dil zamanla yozlaşmaz değişir, dil canlıdır ve kullanan toplumun kullandığı şekilde gelişir. eğer bunları yozlaşma olarak değerlendirirsek bugün ''anne''ye 'ana', ''iyi''ye 'edgü' dememiz gerekir. bence doğru kullanım ''gelicem''dir.

Çevrimdışı Anatole France

  • Nizam-ı Cedid
  • *
  • İleti: 2813
  • Macht geht vor Recht
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #12 : 10 Şubat 2010, 16:53:53 »
Bu şuna benzer.

V r , U r vs. gibi We are demek yerine ya da You are.

Şu kullanım doğru n'apacaksın? n'oldu? Diğer taraftan örneği de mesela I'll.
Denn nur Eisen kann uns retten...

Çevrimdışı Ömer

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 13067
    • Profili Görüntüle
    • Paradox Interactive Türkiye Forumları
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #13 : 10 Şubat 2010, 16:56:01 »
dil zamanla yozlaşmaz değişir, dil canlıdır ve kullanan toplumun kullandığı şekilde gelişir. eğer bunları yozlaşma olarak değerlendirirsek bugün ''anne''ye 'ana', ''iyi''ye 'edgü' dememiz gerekir. bence doğru kullanım ''gelicem''dir.

"Gelicem" bana çocukça geliyor bu, böyle yazanları da çocuk sanıyorum hatta :D
Eu4 için Antik dönemde geçen mod yapımında bana yardım etmek isteyen mesaj atsın.

Steam'den beni ekleyip yanıt alamamış ya da eklemek isteyen üyeler bana PM atarak Steam ismini yazarsa sevinirim.

[Mod] Eşit Alan Projeksiyonu - [Mod] Eski Dünya Müziği - Tarihi ve Coğrafi Harita Siteleri

Çevrimdışı Kül Tigin

  • Sipahi
  • *
  • İleti: 980
  • Pyrrhic Victory
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #14 : 10 Şubat 2010, 16:58:35 »
"Gelicem" bana çocukça geliyor bu, böyle yazanları da çocuk sanıyorum hatta :D
ne alakası var?

neyse ama forumda emo olmaması beni sevindirdi. böyle türkçeye duyarlı davranmaya devam.

Çevrimdışı Annibal

  • Crazy Horse Archer
  • Global Moderatör
  • *
  • İleti: 5677
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #15 : 10 Şubat 2010, 17:03:36 »
Yararlı bir konu.

en çok da sen istifade etmelisin.

Çevrimdışı bir_dost

  • Nizam-ı Cedid
  • *
  • İleti: 2113
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #16 : 10 Şubat 2010, 17:05:38 »
Gelicem diye bir kullanım yok.
Gel-ecek-im > Doğru kullanım, eklerden de görülüyor. Fiil kök-gelecek zaman eki-yardımcı ses-şahıs eki.
Gel-ice-m > Yanlış kullanım, -ice diye bir ek yok Türkçede, -ice diye bir ek yok.
Türkçe bize atalarımızdan kalmış bir mirastır. Bu mirası doğru bir şekilde kullanmak bizim görevimizdir diye düşünüyorum.
Ayrıca dilin yozlaşması ise değişime uğraması farklı şeylerdir. Dilde yozlaşma dilin yapısına ters şekilde olan değişmedir, "gelicem" gibi.
Dilde değişim ise kelime alışverişi söyleyiş değişmesidir. Bu da onyıllar bazen yüzyıllar alır. "Geleceğim" yazmaktan üşenip "gelicem" yazmakla dilde değişim olmaz, yozlaşma olur.


Çevrimdışı Kül Tigin

  • Sipahi
  • *
  • İleti: 980
  • Pyrrhic Victory
    • Profili Görüntüle
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #17 : 10 Şubat 2010, 17:15:12 »
Edgüye iyi demek dilin yapısına çok uygun, değil mi?

Çevrimdışı Ömer

  • Yönetici
  • *
  • İleti: 13067
    • Profili Görüntüle
    • Paradox Interactive Türkiye Forumları
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #18 : 10 Şubat 2010, 17:16:22 »
Edgüye nedir? TDK Sözlüğü'nde var mı?
Eu4 için Antik dönemde geçen mod yapımında bana yardım etmek isteyen mesaj atsın.

Steam'den beni ekleyip yanıt alamamış ya da eklemek isteyen üyeler bana PM atarak Steam ismini yazarsa sevinirim.

[Mod] Eşit Alan Projeksiyonu - [Mod] Eski Dünya Müziği - Tarihi ve Coğrafi Harita Siteleri

Çevrimdışı Deniz

  • Sekban
  • *
  • İleti: 1898
    • Profili Görüntüle
    • DotA Türk
Ynt: Türkçe'de en temel yazım kuralları
« Yanıtla #19 : 10 Şubat 2010, 17:19:57 »
Edgüye iyi demek dilin yapısına çok uygun, değil mi?

Kül Tigin. Şu an kullanmamız gereken Türkçe, Türk Dil Kurumu'nun yayınladığı imla kılavuzunda yer alan kelimelerden oluşuyor.

İstersen şöyle konuşalım ? :
Alp Er Tunga oldi mu
Issız ajun kaldi mu
Ödlek öçün aldi mu
İmdi ürek ırtulır