Paradox Interactive Türkiye

Yaşama dair => Tarih => 1453-1836 => Konuyu başlatan: Hoihastası - 03 Mart 2010, 17:15:21

Başlık: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Hoihastası - 03 Mart 2010, 17:15:21

... Sultan Selim zamanında sayıları 38'den 40'a çıkartılan Rumeli sancakları ile birlikte sürekli, büyüyen imparatorluğun hazinesine büyük meblağlar giriyordu Defterdar, her gün 20 bin kadar akçe tahsil ediyordu. Her yıl mart ayının 13'ünde genel hesap ve döküm çıkartılıyordu. Türklerin devlet sırlarına vakıf olan Kantakuzenlerden Rum asıllı Theodoros Spanduginos, haraç ve bağışların toplam 1,5 miliyon altın ettiğini tahmin etmektedir. Sultan kullarından 300 bin altın elde ediyordu. Suriye malları için yükseltilen vergilerle birlikte gümrüklerden elde edilen vergiler 700 bin; madenler 90 bin, tuz madenleri II. Mehmed zamanınnın 5 katını yani 500 bin ; boş kalan makamlar 300 bin ; sahipsiz kalan mülklerle sikkelerr her biri 100 bin, dosylardan çıkartılan suretler 100 bin ve tımarlar 800 bin altın getiriyordu.Vasal devletlerin ödediği vergilerden II. Bayezıd zamanında 1 milyon 200 bin altın elde edilirken, Sultan Selim zamanında 1 miyon 300 bin, hatta Kanuni zamanında 1 miyon 500 bin elde ediliyordu. Kıbrıs Sultan selim zamanında olduğu gibi, yılda 8 bin altın öderken, Bğdan 10 bin, Eflak 12 bin, Ragusa 12 bin 500; Sakız Adası 10 bin ve Zenta 5 bin altın ödüyordu. Suriye ve Mısırdan her biri 50 bin altın değerinde büyük altın külçeler alınıyordu.Kahire valisi eskiden Memlükler ait olan bu bölgeden 1 miyon altın gönderiyordu. İmparatorluğun yaptığı her büyük savaşta, tebaa iki katı vergi ödemek zorunda idi. Olağanüstü durumlarda ayrıca camilere ait mülklerden de belirli bir katkı payı isteniyordu. Nihayet sikklerinde tağşişi, yani daha değersiz hale getirilmesi bir gelir kaynağı yaratmıştı., ama bu sadece akçeler için geçerliydi, zira venedik altınına eşit Osmanlı altınlarına ve örneğin köprü geçiş ücretlerine ödemek için kullanılar bakır "mangırlara" dokunulmuyordu. Bir akçe 1/4 drahmi ağırlığında olacaktı; II Mehmed zamanında 40 akçe bir altın ederdi. Her seferinde sikkeyi daha değersiz hale getiren para basımları sonunda bir altın 54-60 akçe değerine yükselmişti. Sultan Mehmed her 10 yılda bir para bastırıyordu; Yavuz Sultan Selim babası Bayezıd'ın akçelerini kullanıyordu ve Kanuni Sultan Süleyman bol bol para bastırıyordu.. Eski akçeler, yeni basılanlarda gümüş muhteviyatı zaten azalmış olduğu halde, bir süreliğine 12 eskiye karşılık 10 yeni akçe olarak daha düşük değerlerlde geri alındı. Daha sonra halk arasına salınan casuslar, akçeleri dönüştürerek Hazine'ye ek bir gelir sağlamak yerine daha değerli olan parayı elinde tutanları bildiriyordu.

Bu dönemde savaş için her zaman para vardı. Gemilerinde devlete herhangi bir maliyeti olmadığı; sultanın huzuruna çıkan bir sancakbeyinin değerli hediyeler getirmeyi ihmal etmediği, askerlerin çoğu un veya arpalarını kendileri tedarik ettikleri ve nihayet, içinden geçtikleri bölgeler, haraç ödemekle mükellef bir ülke ise bedelsiz yada çok cüz'i bir miktar karşılığında, hatta mücevhir yerler bile erzak temin etmek zorunda olduklarından, o dönemde yaşayan birinin dediği gibi, savaşlar aslında hazine için kazançlı bir işti.


Nicole Jorga Cilt II Sayfa 299 - Osmanlı İmparatorluğu tarihi

Yazarın kullandığı kaynaklar; Spandugino, Alberi, Spandugino'nun eserinde Bassano, 1908 Nümastatik dergisi ve Bükreş Osmanlı resmi belgeleri.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Ömer - 03 Mart 2010, 17:23:21
Sadece Mısır yeterdi demek :D

Mısır'ın zenginliği nereden geliyordu?
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Anatole France - 03 Mart 2010, 17:23:52
Güzel bilgilier. Ben de var bu kitap ama olmayanlar için iyi bilgiler bunlar.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: KHAN - 03 Mart 2010, 17:44:40
Sadece Mısır yeterdi demek :D

Mısır'ın zenginliği nereden geliyordu?
Ticaret ve zengin Nil Nehri topraklarından
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Dadakoğlu - 03 Mart 2010, 17:56:54
Tahta çıktığında şöyle bir durum mevcuttur; dev bir imparatorluk, devasa bir ordu, ağzına kadar dolu bir hazine ve enfes bir donanma.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Emperor - 03 Mart 2010, 18:03:07
Cezayir'den korsanlıktan ne kadar altın geliyordu acaba, Amerika kıtasından gelen birçok ticaret gemisini ele geçirdiklerini okumuştum biryerlerde. Saraya da hediyeler yolluyorlardır heralde ;D
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: nuri_fb - 03 Mart 2010, 18:08:46
Yollamazlar mı Barbaros Akdenizde ganimet toplayıp padişaha hediye g,veriyordu bide Amerikadan gelice paraları düşünsene..

Alıntı
Tahta çıktığında şöyle bir durum mevcuttur; dev bir imparatorluk, devasa bir ordu, ağzına kadar dolu bir hazine ve enfes bir donanma.

bir insan bunun olması için dua eder ama Kanuninin ayağına kadar gelmiş bu fırsat o ,da güzelce değierlendirmesini bilmiş..
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Annibal - 03 Mart 2010, 18:24:01
Sadece Mısır yeterdi demek :D

Mısır'ın zenginliği nereden geliyordu?

elbette tarımdan. mısır'daki tarımsal üretim başka hiçbir yerde mevcut değildi. nil sayesinde senede birkaç defa ürün almak mümkündü. ayrıca bu nehir, ulaşımdada önemli bir problemi ortadan kaldırıp iç bölgelerde üretilen ürünleri iskenderiye ticaret merkezine ulaştırıyordu.

sudan ve daha aşağı bölgeleri de mısırdan sayarsak oradan gelen köle ve değerli madenler de bu zenginliğe katkıda bulunuyordu.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Anatole France - 03 Mart 2010, 20:09:13
Zaten Osmanlı İmparatorluğunun tahıl ambarları Mısır ve Romanyadır. Bunun yanında Rumeli vs. gibi verimli yerler de mevcut olsa bu iki ülke elimizden çıkınca tarımsal üretimde oldukça düşmüştür. Tabii tek sebebi bu değil tarımsal üretimin düşmesinin ancak bir sebebidir.
Değil mi?
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Ömer - 03 Mart 2010, 20:29:55
Kırım Hanlığı'ndan gelen hayvansal gıdaları Osmanlı'ya bağlı Kaffa şehrinden İstanbul'a deniz yoluyla gelirdi. Kırım'ın Rusya'ya geçmesi de bu yönden büyük bir kayıptı.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: bir_dost - 03 Mart 2010, 20:43:58
Kanuni döneminde Osmanlı'nın yıllık geliri dev sömürge imparatorluğu İspanya'nın iki katıymış.  :o
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: kwlf - 03 Mart 2010, 20:45:34
Talihsizlik, mısır ele geçirildiğinde portekizlilerin baharat yoluna hakim olmaya başlamalarıydı.
Özellikle barbaros döneminde cezayirin oldukça zengin bir yer olduğu söylenir.Muhtemelen bu zenginlik 16.-17. yüzyıl boyunca sürse de eyaletlerin üzerindeki merkezi otoritenin azalmasıyla gelirler de azalmış olabilir.
Bununla birlikte hazinede ilk açığın kanuninin son senelerinde olduğunu hatırlıyorum.Buna neden olan saray ve ordu harcamaları mıydı ? Saray harcamalarının, ülkenin ekonomisini bükmesine hangi padişah rıza gösterebilir aklım almıyor  :(

İspanyayı batıran o altınlar oldu zaten.Yüzyılın sonu gelmeden adamlar 3 defa iflas ettiler, kralları bankerci ailelerle akrabalık kurdu :D
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Anatole France - 03 Mart 2010, 20:50:34
Saray harcamaları Osmanlı gibi bir imparatorluk için hiç nedenecek kadardır. Topkapı Sarayını dahi taa Abdulmecid'e kadar kullanmışlar ki; Osmanlı gibi İmpatorluk 5 tane Topkapı yaptıracak güç ve prestije sahip bir imparatorluktu.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: nuri_fb - 03 Mart 2010, 21:04:53
Birde bunu gelişmelerde izleseydik varya ne güzel olur dmekten başka bişey gelmiyor elimize..
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: bir_dost - 03 Mart 2010, 21:30:20
Hazine ilk kez Sokollu döneminde açık verdi. 1570-1580'lerde olması lazım.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Deniz - 03 Mart 2010, 21:56:50
Cezayir'den korsanlıktan ne kadar altın geliyordu acaba, Amerika kıtasından gelen birçok ticaret gemisini ele geçirdiklerini okumuştum biryerlerde. Saraya da hediyeler yolluyorlardır heralde ;D

Bir de not ekleyeyim :)
ABD ilk vergisini Osmanlı İmparatorluğu'na vermiştir.
Akdeniz'de ticaret yapmak isteyen ABD ticaret gemileri, Osmanlı'dan izin istemeye gelince konunun muhatabının Cezayir olduğu söylenmiştir. Amerikalılar da "Cezayir kim ya!" havasına girip, Cebelitarık'tan gemilerini geçirmişlerdir. Fakat Cezayir'li korsanlar ticaret gemilerini ele geçirmiş, Amerikalılara paşa paşa vergiyi ödetmişlerdir :D
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: bir_dost - 03 Mart 2010, 22:00:31
Hatta ilk gemileri yakalandığında gemideki Amerikalıları köle pazarında falan satmaya kaltılar.  ;D
Aynı antlaşmalar daha sonra Trablusgarp ve Tunus'la da yapıldı. Ancak 1810-20'lerde donanmalarını kuvvetlendirince bu vergiden şiddet kullanarak kurtuldular.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Ömer - 03 Mart 2010, 22:14:50
Talihsizlik, mısır ele geçirildiğinde portekizlilerin baharat yoluna hakim olmaya başlamalarıydı.
Talihsizlik değil, klasik etki tepki olayı. Osmanlı bilinen ticaret yollarına hakim olunca doğal olarak yeni yollar arandı.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Annibal - 03 Mart 2010, 22:24:04
17. yy'da sarayın toplam gideri hazinenin yaklaşık %5'i gibi birşeydi. net sayıları bulabilirsem yazarım.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Ömer - 03 Mart 2010, 22:25:25
Yuh, o kadar olmamalı. Tabi saray gideri diye adı konulan giderlerin ne olduklarını tam olarak bilmek gerekiyor.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: KHAN - 03 Mart 2010, 22:52:09
Bildiğim kadarıyla saray masrafları çok daha fazla hele avlarıyla ünlü 4. Mehmet varki, onun av masrafları yüzünden iç hazine yıllarca açık vermiştir
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Anatole France - 03 Mart 2010, 23:01:44
O av mreakı yüzünden de tahttan indi yanılmıyorsam.
Av ama maşallah orduyu topluyor tabii. Ama saray yaptırma konusunda bence yapılanlar hiçbir şey.
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Annibal - 03 Mart 2010, 23:24:25
1669-1670 yılına ait bütçe rakamları:

tımarlar dahil tüm vergilerin toplamı 612 milyon akçe
toplam giderler 637 milyon akçedir.

giderlerin dağılımı:

silahlı kuvvetler: 398 milyon akçe
saraylara: 180 milyon akçe
hanedan ve hükümet harcamalarına: 5 milyon akçe
diğer: 45 milyon akçe

her yerde aynı şekilde vergi toplanmadığından ya da harcama yapılmadığından anlaşılabilirliği artırmak adına tüm birimler zamanın para kuruna göre düzenlenip akçe olarak verilmiştir.

kaynak: bernard lewis, ortadoğu
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Hoihastası - 04 Mart 2010, 00:01:01
divan-ı harp'ta da sormuştum bu soruyu. sultan kullarından derken neyi kastediyor?
Başlık: Ynt: Kanuni Sultan Süleyman Döneminde İmparatorluğun Geliri
Gönderen: Annibal - 04 Mart 2010, 09:11:29
düşündüm ama orası açık değil işte. teoride herkes kuldur ama bu yazıda özel bir kesimi mi kastediyor anlamadım.